Vandaag was het dan eindelijk zover; de dag waarnaar ik reikhalzend heb uitgekeken: de Empowerment dag van stichting Pameijer.
Voor de mensen die nog niet bekend zijn met deze term binnen de psychiatrie: Empowerment is je richten op je eigen Herstel.
Het vinden van je eigen kracht i.p.v je te concentreren op de psychische kwetsbaarheid die je hebt en de belemmeringen waar je tegenaan loopt.
Het Empowerment team bestaat uit professionele hulpverleners en medewerkers met en zonder ervaringsdeskundigheid, het PEP-team (Pameijer Ervaringsdeskundige Promotieteam) en de cliëntenraad Sociale Psychiatrie.
Een quote van de Empowerment website: “Herstellen doe je zelf!
In de psychiatrie wordt met het woord ‘Herstel’ niet hetzelfde bedoeld als genezen. Mensen met een psychische kwetsbaarheid hebben de ervaring dat psychische kwetsbaarheden vaak niet te genezen zijn.Herstellen wil zeggen dat je leert omgaan met je kwetsbaarheden.
Je gaat niet langer uit van de dingen die je niet kunt, maar je gaat op zoek naar wat je allemaal wél kan.
Anderen kunnen je hierbij wel steunen. Het gaat erom te proberen je eigen weg te vinden en je eigen regie weer in handen te nemen.
Je denkt zelf na over jouw verhaal, jouw ervaringen. Waarom ben je in de GGZ beland? Wat heb je meegemaakt?
Waar heb je last van? Wat kan je wel, waar ben je goed in?
Daarmee aan de gang gaan. Dat is Herstel!
De dag begon om 10.00 uur en we werden verwelkomd met een kop koffie / thee en koekjes. Een leuk detail hierbij was dat er allemaal verschillende bekers stonden en je er zelf 1 mocht kiezen en je dan gevraagd werd waarom je voor die beker koos.Ik koos een appel beker onder het mom “laten we deze dag fris en fruitig beginnen en hopen dat Empowerment mij inderdaad zal helpen om mijn psychische gezondheid te verbeteren”
Toen werd de dag geopend door Lenneke Elfers die samen met Miriam Hopmans het team heeft opgestart.
Hierna gaf Madeleine Prinsen die als senior hoofddocent bij HEE werkt een indrukwekkende lezing.
Na een korte introductie las zij een ontroerend gedicht voor van een psychiatrisch patiënt.Het gedicht ging over haar hoop om ooit gehoord en begrepen te worden door haar omgeving. En de hoop en wens dat zij ooit zou durven te gaan leven.
Deze wens heeft nooit uit mogen komen; de patiënte zag geen andere uitweg dan een zelfverkozen dood.
Na deze mededeling werd het heel stil in de zaal.
Voor mij was dit een bizar inspirerend moment.
Terwijl de rillingen over mijn rug liepen, voelde ik ineens zó sterk hoe bijzonder het was dat ik daar stond te luisteren.
Hoe anders het had kunnen aflopen als 1 van mijn eigen suïcidepogingen gelukt was?
Hoeveel geluk ik heb gehad dat er altijd nog mensen in mij zijn blijven geloven en hoe trots ik op mezelf ben dat ik nu weer sterk en hoopvol in het leven sta.
Madeleine zei: “Je zal wel denken, moet dit nu? Ja, dit moet.”
Deze patiënte wilde niet dood.
Dit mens wilde dolgraag gehoord en gezien worden.
Het geloof in zichzelf terugvinden en weer te durven leven.
En dát is nu precies waar Empowerment om draait.
Veel psychiatrische patiënten raken het vertrouwen in hun medemens en hun hulpverleners volledig kwijt en daarmee vaak al hun hoop op een betere toekomst voor zichzelf. Bij het Empowerment team word je wel gehoord.
Door mensen die in hetzelfde schuitje hebben gezeten als jij en begrijpen wat het is om een psychose door te maken of stemmen te horen en de rest van je leven met een psychische kwetsbaarheid te moeten leven.
Dit is dus een volledig andere insteek dan het “Je bent en blijft voor altijd gek /ziek” stigma waar vele patiënten onder gebukt gaan.
Een stigma waar sommige psychiaters helaas nog steeds aan mee helpen. En een stigma waar jij als patiënt zelf ook vaak aan mee doet.
Madeleine schetste een situatie die ik zelf zo goed herken. Na de opname voelde ik me gebrandmerkt en dacht dat iedereen aan me kon zien dat ik gek was.En nu we het toch over stigmatiseren hebben….
Jarenlang is de verhouding tussen hulpverlener en cliënt zeer ongelijk geweest.
De hulpverlener vertelde de cliënt wat hij/zij had en moest doen en de cliënt voelde zich machteloos en ging vaak uit wanhoop mee met de hulpverlener of dacht oprecht dat de hulpverlener het wel beter zou weten.Nu begint langzamerhand het besef te groeien dat hulpverleners absoluut een onmisbare rol hebben, maar dat uiteindelijk alleen de cliënt zelf kan vertellen hoe hij geholpen kan worden en wat hij hierbij nodig heeft.
Het is m.i. noodzakelijk dat de hulpverlener en cliënt samenwerken, waarbij de cliënt zoveel mogelijk gestimuleerd wordt om zelf na te denken over zijn eigen herstelproces, waarbij de hulpverlener fungeert als een begripvolle oprechte luisteraar die het proces van de cliënt coördineert en stimuleert en dus niet overneemt.
Een mooie zin van 1 van mijn lotgenoten vond ik: “Ik zeg vaak tegen mijn hulpverlener: je luistert wel, maar je verstaat me niet.”
Het Empowerment team geeft lezingen en biedt cursussen gericht op herstel en het ontwikkelen van ervaringsdeskundigheid waarmee je niet alleen je eigen leven ten goede verandert en de regie weer in eigen handen neemt, maar ook een waardevolle inbreng voor jouw lotgenoten kunt leren te zijn.
Ook worden er Empowerment cursussen speciaal voor hulpverleners georganiseerd en dagen waarop een hulpverlener samen met zijn cliënt kan deelnemen en zij zo met en van elkaar kunnen leren.
Na deze lezing begon mijn 1e workshop: “Eigen-Wijze verhalen schrijven” gegeven door Angela Groen die het boek “De Goden Schaken” heeft geschreven die direct aan mijn boekenwishlist is toegevoegd. Tijdens de workshop werd de kracht van het woord en de drang van de mens om verhalen met elkaar te delen dat al stamt vanaf de tijd dat het gesproken woord en schrift nog niet eens bestond.
Ook kwam uitgebreid aan bod hoe nuttig het kan zijn om je eigen ervaringen op te schrijven en dat het voor degenen die graag schrijven, maar dit niet altijd makkelijk vinden, het allerbelangrijkste is om je eigen schrijfstem te ontdekken en hoe je deze verder kunt ontwikkelen. Wij kregen hiervoor een leuke oefening.
We mochten kiezen uit de volgende schrijf opdracht:
• Maak een verhaal van de woorden “kolonie” en “indikken”.
• Beschrijf je ouderlijk huis
• Wat verwacht je van de Empowerment dag?
• Maak een verhaal naar aanleiding van een illustratie. (Er waren 3 Empowerment plaatjes te zien)
Na het schrijven kreeg iedereen de gelegenheid om zijn verhaal voor te lezen en te reageren op elkaar, wat een hele leuke ervaring was en ook spannend! Ik had mijn ouderlijk huis beschreven en daarin de voor mij typerende zwarte humor
verwerkt die gelukkig positief ontvangen werd.
Voorbeeld: ik beschreef mijn zorgende rol in het huishouden: “En voor mijn vader heb ik vele bierflesjes voor de helft leeggegoten en met water bijgevuld, want in de loop der avond proefde hij dat verschil toch niet meer.”
De belangrijkste boodschap van de workshop was: Vind je eigen stem en schrijf!
Bijschaven, sleutelen en censureren kan altijd later nog, maar schrijf!
Na de prima verzorgde lunch was het tijd voor mijn 2e workshop:“Kracht vanuit jezelf.”
Deze workshop werd gegeven door het Pameijer Ervaringsdeskundige Promotie team (PEP) Dit zijn psychiatrische patiënten met een verslavingsverleden. Wat ik erg interessant vond, was dat 1 van de leden vertelde veel steun te hebben gehad aan het lezen van spirituele boeken.
Verder waren er leden van de herstelwerkgroep en anderen ervaringsdeskundige medewerkers aanwezig.
De opkomst was enorm en zowel hulpverleners als cliënten waren aanwezig. Na een introductie en korte uitleg over de werkzaamheden van het team die ik al beschreven heb, volgde er een “Empowerment Bingo” Alle deelnemers kregen een paasei met hierop een nummer, waarop de bingo begon.
Wie zijn nummer hoorde, had “bingo” en dan kreeg je je dikke vette prijs:een pittige vraag!
Je was niet verplicht om te antwoorden, maar iedereen was heel coöperatief en de stemming was ontspannen en zo nu en dan leidde een vraag tot een leuke discussie waaruit weer eens goed bleek dat zowel hulpverleners als cliënten totaal andere wensen, instellingen en verwachtingen kunnen hebben en hoe belangrijk het dus is dat de nadruk van welke behandeling dan ook op individualiteit ligt.
Voorbeelden van gestelde vragen zijn:
• Lees jij het dossier van je cliënt voor de 1e ontmoeting, waarom wel / niet?
• Wat versta jij onder Empowerment en noem eens een voorbeeld.
• Wat is je grootste wens?
• Wat vind je ervan als je begeleider / cliënt zijn telefoon aanhoudt tijdens een gesprek?
• Wat was vanmorgen je verwachting voordat je naar deze dag kwam?
• Wat doe je als je wakker wordt en een enorme rotdag voelt aankomen?
Hierna vertelden 2 ervaringsdeskundige medewerkers van Pameijer hoe zij hun eigen expertise en verleden inzetten in hun huidige werk, hoe zij dit zelf ervaren, waarom ze dit zijn gaan doen en tegen welke valkuilen ze zoal aanlopen.
Hierna was er ruimte voor het stellen van vragen en werd er nog even door gediscussieerd.
Ik ben overigens enorm positief over de houding van de aanwezige hulpverleners van Pameijer die ontzettend geïnteresseerd en gemotiveerd overkwamen om met Empowerment aan de slag te gaan!
Waren er ook nog minpunten? Ja.
Er waren veel workshops en ik vind het ontzettend jammer dat ik er maar 2 heb kunnen volgen!
Ik heb n.a.v.deze geweldige dag en een kort gesprekje met Lenneke Elfers het
inschrijfformulier ingevuld om deel te nemen aan het Empowerment team en hoop binnenkort een afspraak te kunnen maken om mijn mogelijkheden te kunnen bespreken.
Wat een geslaagde dag!
